ABD’nin Venezuela’da Nicolas Maduro’yu maksat alan bir saklı askeri operasyonunu evvelden öğrendikleri argüman edilen The New York Times ve The Washington Post’un, haberi Amerikan birliklerinin güvenliğini münasebet göstererek yayımlamaması, memleketler arası basın prensipleri açısından tartışma oluşturdu.
Uluslararası medya etraflarında yer alan tezlere nazaran, ABD’nin Venezuela’ya yönelik bâtın bir askeri operasyon planı, operasyon başlamadan evvel The New York Times (NYT) ve The Washington Post (WaPo) tarafından öğrenildi. Lakin iki gazetenin, operasyonun Amerikan askerlerini riske atabileceği gerekçesiyle bu bilgiyi yayımlamama ya da erteleme kararı aldığı öne sürüldü.
İddia, birinci olarak ABD merkezli medya kıymetlendirme platformu Semafor tarafından gündeme getirildi. Akabinde Latin Times ve The Wrap üzere yayın organları mevzuyu haberleştirdi. Kelam konusu yayınlarda, gazetelerin bu kararı istekli olarak aldığı ve ABD idaresinden gelen güvenlik ikazlarının tesirli olduğu tabir edildi.
The Wrap’ın NYT ve WaPo’nun operasyonla ilgili bilgiyi operasyon başlamadan kısa mühlet evvel öğrendiğini duyurduğu haberi.
Ne The New York Times ne de The Washington Post, tezlerle ilgili kamuoyuna açık bir resmî açıklama yaptı. Gazetelerin kendi yayınlarında da bu tarafta açık bir teyit yer almadı. Buna karşın argüman, bilhassa gazetecilik etiği ve editoryal bağımsızlık bağlamında ağır biçimde tartışılmaya başlandı.
Vietnam Savaşı sırasında My Lai katliamı üzere savaş cürümleri, evvel bağımsız gazeteciler tarafından ortaya çıkarılırken, ortalarında New York Times ve Washington Post’un da bulunduğu kimi büyük medya kuruluşlarının bu çeşit argümanları birinci kademede yayımlamakta geciktiği ve kamuoyunun olaylardan daha sonra haberdar olduğu tarafındaki tenkitler tekrar gündeme geliyor.
Uluslararası basın örgütleri ve medya etik uzmanları, haberin yayımlanmamasının “kamu yararı” prensibini zedeleyebileceğine dikkat çekiyor. Memleketler arası basın unsurlarına nazaran gazeteciliğin temel misyonu, devletlerin askeri ve siyasi faaliyetlerini kamu ismine denetlemek ve kamuoyunu vaktine bilgilendirmek olarak tanımlanıyor.
Eleştirmenlere nazaran, bir haberin ulusal güvenlik gerekçesiyle büsbütün saklanması, basının editoryal bağımsızlığı ile devletin operasyonel çıkarları ortasındaki sonun bulanıklaşmasına yol açıyor. Bu durumun, basının “dördüncü kuvvet” rolünü zayıflattığı belirtiliyor.
NYT ve WaPo, geçmişte de ABD idaresinin talebi üzerine kimi ulusal güvenlik haberlerini geciktirdiklerini açıklamıştı. Lakin Venezuela argümanı, bu uygulamanın savaş ve zımnî operasyonlar bağlamında nereye kadar uzanabileceği sorusunu tekrar gündeme taşıdı.
Medya eleştirmenleri, bu tıp kararların emsal oluşturabileceğini ve gelecekte öbür askeri müdahalelerin de emsal münasebetlerle kamuoyundan saklanabileceğini savunuyor. Gazetelerden direkt bir doğrulama gelmemesi nedeniyle sav katılık kazanmış değil. Fakat problem, büyük medya kuruluşlarının kriz ve savaş periyotlarında kime karşı sorumlu olduğu sorusunu tekrar gündeme taşıdı.
Uluslararası medya etraflarında tartışma, basının güvenlik münasebetleriyle sessiz kalmasının etik hudutlarının ne olduğu sorusu etrafında devam ediyor.
Kaynak: Yeni Şafak
Bir yanıt bırakın