İran’a karşı masada üç seçenek var

Wall Street Journal (WSJ) gazetesine konuşan üst seviye ABD’li yetkililer, ABD Savaş Bakanlığı’nın (Pentagon), Umman Denizi ve Basra Körfezi civarına yaptığı dev askeri yığınağın ardından ABD Başkanı Donald Trump’a üç seçenek sundu. Buna nazaran, birinci seçenek İran’daki rejimin düşmesine sebep olacak çapta nükleer tesislere ve balistik füze üretim merkezlerine hücumlar düzenlemek oldu. Lakin bu seçenekler hazirandaki üzere başarısızlığa uğrama ya da büyük bir felakete sebep olma riski taşıyor. İkinci seçenek, İran Dini Lideri Ali Hamaney’e, tıpkı Venezuela başkanı Nicolas Maduro’ya yapıldığı üzere bir operasyon yapılması olarak belirlendi. Bu seçeneğin de İran’daki rejim başkanlarının çok daha âlâ korunmasının yanı sıra başşehir Tahran’ın Venezuela’nın başşehri Karakas üzere deniz kıyısında ve dış tehlikelere açık olmaması ve ülkenin derinliklerinde yer alan büyük bir kent olması nedeniyle muvaffakiyet bahtı az olarak bedellendiriliyor. WSJ’ye konuşan yetkililere nazaran üçüncü seçeneğin ise düşük yoğunluklu bir savaş hali içinde İran’daki üst seviye kilit isimlere ve noktalara akınlar düzenleyerek rejimi, Trump’ın istediği üzere bir nükleer mutabakata zorlamak olduğuna dikkat çekiliyor. Bu noktada, Trump’ın üçüncü seçeneğe yakın olduğu tez edilse de taammüden bu bahiste bir gizem yarattığı ve medyanın sorularına daima olarak, “Zaman gösterecek, göreceğiz” biçiminde yanıtlar verdiği değerlendirmesi yapılıyor. Trump ise Fox News’e yaptığı açıklamada planı sakladıklarını belirterek “İran’a ait planlarımızı Körfez’deki müttefiklerle paylaşamayız” dedi.

İran idaresi, evvelki gün Umman Denizi’nde bir askeri tatbikat başlattığını ilan etmişti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada, tatbikata ait olarak, “ABD gemileri yakınlarında uçuş yapılması, ABD askeri ögeleri üzerinde alçak irtifa yahut silahlı uçuş gerçekleştirilmesi, gemilere botlarla yaklaşılması ya da ABD kuvvetlerine silah doğrultulması halinde müdahale edeceği” tehdidinde bulundu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 28 Aralık’ta başlayan halk protestolarının ABD, İsrail ve Avrupa ülkeleri tarafından kışkırtılmasına karşın idarenin halk tarafından yükseltilen legal taleplere karşı yaklaşımını gözden geçirmesi gerektiğini söyledi. Mevzuya dair dün bir açıklama yapan Pezeşkiyan, halkın itirazları düş güçlerce kullanılsa da “Halka karşı hikmetli davranılması gerektiğini” belirterek, “İnsanlara yönelik muamelemizi gözden geçirmeliyiz. Adalet bizi koruyan bir şemsiye olmalı. Halkımıza egemenliğini vermeli ve siyasi iştirak imkanı sağlamalıyız” biçiminde konuştu.