Suriye’de 15. yılına giren çok boyutlu krize karşı, Türkiye’nin önde gelen sivil toplum kuruluşları tarihi bir sorumluluk üstlendi. Cihannüma Derneği, İHH İnsani Yardım Vakfı ve Dijital Hafıza Derneği tarafından hazırlanan ve Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi’nde tanıtılan “Suriye Raporu: Öngörüler, Teklifler ve Çözümler”, bölgedeki kördüğümü çözecek somut bir projeksiyon sunuyor.
Rapor, Suriye’deki mevcut durumu 10 ana başlık altında tahlil ederek, her bir sorun alanı için “Ne yapılmalı?” sorusuna karşılık veriyor:
Beşşar Esed sonrası şekillenen Ahmet Şara idaresindeki yeni siyasi süreç için sağlıklı bir anayasa Suriye’nin öncelikli gereksinimi.
“Suriye Raporu: Öngörüler, Teklifler ve Çözümler” raporu da Suriye’nin toprak bütünlüğünü temel alan, tüm tarafların temsil edildiği adil bir anayasa süreci önceliklendiriliyor.
Raporda bölgedeki terör örgütlerinin (PKK/PYD/YPG ve DEAŞ) tasfiyesi ile mahallî güvenlik güçlerinin profesyonelleşmesi tahlilin anahtarı olarak sunuluyor.
Mültecilerin “onurlu, inançlı ve gönüllü” dönüşü için yalnızca barınma değil, istihdam ve toplumsal ahenk projelerinin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
15 yıla aşkın müddettir ülkesinden ayrılmak zorunda kalan siviller içerisindeki genç kısmın ehemmiyetine raporda ayrıyeten yer verildi. “Kayıp nesiller” oluşmaması için eğitim müfredatının birleştirilmesi ve akademik altyapının güçlendirilmesi teklif ediliyor.
İsrail Tehdidine Karşı “Düzenli Ordu” ReçetesiRaporda, Suriye’nin savaş sonrası periyotta ağır bir toplumsal travma ve milletlerarası güvensizlik mirasıyla karşı karşıya olduğu vurgulanırken, İsrail’in bu stratejik boşluklardan faydalanmasını önlemek için şu somut adımlar öneriliyor:
Rapor, yalnızca askeri değil siyasi risklere de dikkat çekiyor. Suriye’nin geleceğine dair en önemli risk alanları şöyle sıralanıyor:
Nitekim bölgedeki krizleri tetiklemek isteyen İsrail ve terör örgütleri Suriye’deki etnik ve mezhepsel farklılıkları kullanarak pek çok provokasyona taban hazırladığı deneyim edilmişti.
Raporda Türkiye’nin pozisyonu stratejik bir tahlil ortağı olarak tanımlanıyor. Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyindeki askeri varlığının, Şam’ın kurumsal ve güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesine dayanak verecek biçimde diplomatik kanallarla tamamlanması gerektiği tabir ediliyor.
Raporun en son maksadı; Suriye’nin tam hükümran, üniter ve istikrarlı bir devlet olarak tekrar yapılandırılmasıdır. Bu kapsamda kısa vadede BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı Kararı’nın uygulanması ve geçiş hükümetinin iç meşruiyetinin güçlendirilmesi hayati kıymet taşımaktadır.
Analiz edilen çalışmada, İHH’nın alandaki 15 yıllık insani yardım deneyimi ile Cihannüma ve Dijital Hafıza Derneği’nin akademik tahlil gücü dikkat çekiyor. Raporda, Suriye’nin yalnızca bir coğrafya değil, insanlığın bir “vicdan sınavı” olduğu belirtilerek şu sözlere yer veriliyor:
Raporun sonuç kısmında, Türkiye’nin bölgedeki varlığının bir işgal değil, istikrar ve güvenlik garantörlüğü olduğu altı çiziliyor. Bölgesel aktörlerle yürütülecek yeni diyalog tabanlarının, Suriye halkının dayanıklılığı ile birleşerek “temkinli lakin güçlü bir umut” üretebileceği tabir ediliyor.
Kaynak: Yeni Şafak
Bir yanıt bırakın